Top Gear Philippines

Matagal-tagal ko nang iniisip ang sagot sa tanong na yan. May mga nagsasabi na ang "torque" daw sa Tagalog ay "hatak" o "pihit," pero hindi ako kumbinsido. Sa wari ko ay wala talagang eksaktong katumbas na salita sa wika natin ang nabanggit na banyagang termino.

Pero ang mas mabigat na palaisipan sa akin ay kung bakit wala tayong babasahing tungkol sa mga kotse na gawa sa Filipino. Ang magasin na Top Gear, halimbawa, ay may iba't-ibang salin sa iba't-ibang sulok ng mundo. May mga bersyon ito sa Korea, Czech Republic, Indonesia, Russia, Italy, Poland, Romania at Portugal na dumadaan sa kanya-kanyang salinwika ng mga naturang bansa.

Ngunit dito sa Pilipinas, ang Top Gear ay ginagawa sa wikang Ingles, gaya ng mga pangunahin nating pahayagan. At kapag sinuri mong mabuti, malinaw na ang pamamahayag sa ating bayan ay malimit na ginagawa sa pamamagitan ng banyagang wikang Ingles--lalo na kung ang tutukuyin ay mga lathalain. Ang Ingles ay kadalasang iniuugnay sa mataas na antas ng lipunan (mga mayayaman at may kakayanang gumastos), samantalang ang paggamit ng Filipino ay tila palaging inirereserba para sa mga miyembro ng masa (mga mahihirap at walang sapat na kakayanang tumangkilik ng mga mamahaling produkto, gaya ng sasakyan).

Ito sa tingin ko ang dahilan kung bakit walang mga babasahing tungkol sa kotse na gawa sa ating sariling wika. Ito ang dahilan kung bakit ang Top Gear Philippines ay gawa pa rin sa wikang Ingles. Wala tayong mga babasahing pang-awto na gawa sa Filipino hindi dahil sa kawalan ng katumbas para sa mga salitang gaya ng "torque" o "airbag" o "carbon fiber" o "traction control"--wala tayong mga magasing tungkol sa kotse na gawa sa ating wika sapagka't hindi natin pinahahalagahan ang ating wika nang sapat at may yabang. Sa totoo lang, hindi kailanman pipiliin ng karamihan sa atin na bitawan ang mga salitang "sinturong pangkaligtasan" kesa sa mas simple at mas sosyal pakinggan na "seatbelt" o "safety belt."

ADVERTISEMENT - CONTINUE READING BELOW

Walang katumbas na mga salita sa ating wika ang maraming mga termino sa talasalitaan--bokabularyo, kung hindi mo maintindihan--ng merkadong pang-kotse sapagka't matagal nang tumigil sa makabuluhang pag-inog ang ating pormal na wika. Alam nyo kung saan tayo magaling pagdating sa ating pananalita? Sa kalokohan. At ito’y makikita sa patuloy na pagkawasak ng ating wika at pagsikat ng mga bastardong salin nito. Marami sa mga kabataan ngayon ay mas dalubhasa sa "jejenese" at "bekinese" (mga wika raw ng mga jejemon at bekimon) kesa sa mga nobela ni Jose Rizal. Parang mas masaya nga namang bigkasin ang "chorva" kesa sa "kung anupaman."

Ang masakit na katotohanan ay ito: Tayo mismong mga Pilipino ay hindi nagbibigay ng karampatang bigat sa kakayanang makapagsalita sa sariling wika. Kinukutya natin ang mga kababayan nating sablay ang balarila sa wikang Ingles, ngunit wala tayong pakialam kung tayo mismo ay mapurol ang kaalaman pagdating sa sarili nating wika. Kung hindi mo makita ang mali sa larawang ito, huwag ka nang magtaka kung bakit napag-iwanan na tayo ng mga karatig-bansa natin sa Asya.

Ang Ford Group Philippines ay may taunang paligsahan sa panulat para sa mga mamamahayag na ang espesyalidad ay ang pagsulat tungkol sa mga kotse. Ang tawag dito ay Henry Ford Awards. Maganda ang mga layunin ng pampanitikang patimpalak na ito--isa na rito ay ang pag-angat sa kalidad ng pamamahayag sa industriyang kinabibilangan ng Ford. Subali't nakasaad sa listahan ng mga patakaran na ang mga sanaysay na maaaring ilahok sa patimpalak ay kailangang naisulat sa wikang Ingles. Maaari kang maglahok ng sanaysay sa Filipino ngunit kailangang ito ay may kasamang salin sa wikang Ingles. Marahil upang lubos na maunawaan ng mga hurado.

Wala akong nakikitang pagkakamali sa panig ng Ford sa paglatag sa nabanggit na patakaran. Ito ay bunga lamang ng mas malawak na suliranin at hamon sa ating kalagitnaan, at ito nga ay ang katotohanang mas may pagpapahalaga tayo sa mga banyagang wika kesa sa sariling atin. Marami akong mga kakilala na nagnanais maglaan ng salapi at oras upang matutong magsalita ng French at German, ngunit wala pa akong Pilipinong nakaharap na nagpahayag ng kagustuhang magpakadalubhasa sa Tagalog o Cebuano o Ilokano o Ilonggo.

ADVERTISEMENT - CONTINUE READING BELOW

Huwag na tayong lumayo. Dito na lamang sa TopGear.com.ph ay maraming nagpupumilit magbigay ng mga kuru-kuro sa wikang Ingles kahit na nga mali-mali naman ang kanilang balarila. Para bang ikamamatay nila sa hiya kung magsalita na lamang sila sa Filipino. Sana lang ay may nakapagsabi sa kanila na ang Agosto ay buwan ng ating wikang pambansa; baka sakaling mapukaw kahit kaunti ang kanilang nasyonalismo.

Hindi ko pa rin alam kung ano sa Tagalog ang "torque." Pero nangangarap ako na pagdating ng araw ng aking pagreretiro sa trabahong ito ay nakahanap na ang Komisyon sa Wikang Filipino ng katumbas nito sa ating wika. At marahil sa panahong iyon ay mayroon na ring babasahing pang-kotse na gawa ayon sa ating panitikan.

Vernon B. Sarne
full bio
View More Stories About
Filipino Henry Ford Awards
Sign up for EXCLUSIVE AUTOMOTIVE UPDATES!
Subscribe To Our Newsletter
Latest stories
Close

Forgot your password or email?
Reset your password or look up your email
If you need further assistance, email us athelp@topgear.com.ph